Erasmus’ Lof der Zotheid

Sandra Langereis is historicus en biograaf. Ze schrijft in krachtig proza over schrijvers en wetenschappers uit de Renaissance en Verlichting, in prettig leesbare biografieën met een intens mens- en tijdsbeeld, die vele lezers koesteren. De hoofdpersonen van haar biografieën zijn vooruitstrevende cultuurmakers, die met hun levenslang volgehouden toewijding aan literatuur en wetenschap en met hun tomeloze inzet voor scholing en democratisering zich uitzonderlijk geëngageerd toonden in tijden van revolutie, geweld en onderdrukking. Met haar genereus gedeelde kennis van de tijden waarin haar hoofdpersonen leefden tilt ze de biografie uit tot veel meer dan een levensbeschrijving alleen. Haar op de huid van de hoofdpersonen geschreven levensverhalen brengen de gebiografeerden op onnavolgbare wijze tot leven, als mensen van vlees en bloed, die tegen de stroom in bleven zoeken naar progressieve antwoorden op polariserende maatschappelijke vraagstukken. Dankzij deze intense benadering maken haar biografieën de actualiteit van het verleden voor moderne lezers op indringende wijze opnieuw invoelbaar.

Sandra Langereis studeerde geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, waar ze cum laude afstudeerde, en cum laude promoveerde. Ze werkte jarenlang met groot plezier als universitair docent geschiedenis aan de Universiteiten van Amsterdam en Leiden, en was langdurig actief als eindredacteur van Historisch Tijdschrift Holland en als hoofdredacteur van de boekenreeks Hollandse Studiën, terwijl ze schreef aan De WOORDENAAR, haar veelgeprezen biografie van de beroemde drukker-uitgever Plantijn. Dit boek haalde de Shortlist van de Libris Geschiedenis Prijs, en werd in 2014 uitgeroepen tot Geschiedenisboek van het Jaar door Trouw en Biografie van het Jaar door de Volkskrant. Vervolgens besloot ze als zelfstandig onderzoeker en schrijver zeven jaar lang full time te gaan werken aan haar monumentale biografie ERASMUS: dwarsdenker. Dit boek won in 2021 de Libris Geschiedenis Prijs. ERASMUS: dwarsdenker werd uitgeroepen tot Nederlandse Non-Fictie van het Jaar door de Volkskrant, De Morgen, Het Parool en De Groene Amsterdammer en tot Biografie van het Jaar door de hoofdredactie van Biografieportaal. De Duitse vertaling werd jubelend ontvangen door onder meer de Frankfurter Allgemeine en Die Welt. Het boek verscheen inmiddels ook in het Italiaans. Haar nieuwste biografie MACHINEMAN. De tijden van Eise Eisinga, waarin ze de sociaal bewogen planetariumbouwer onthult als revolutionair politicus en democraat van het eerste uur, haalde de Shortlist van de Nederlandse Biografieprijs. Het boek werd in 2024 uitgeroepen tot een van de Beste Boeken van het Jaar door het NRC en tot Beste Nederlandse Non-Fictieboek van het Jaar door de Volkskrant.

Op 12 december 2024 onderscheidde de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen Sandra Langereis met de De La Court Prijs voor haar complete oeuvre.

‘Sandra Langereis is een bevlogen onderzoeker en een begenadigd schrijver die haar eigen weg kiest, en op een knappe manier laat zien hoe een onafhankelijk onderzoeker te werk kan gaan.’ Rens Bod, Juryrapport De La Court Prijs

‘In Machineman toont Sandra Langereis zich opnieuw een biograaf die de precisie en grondigheid van een wetenschapper combineert met een geweldig verteltalent.’ Aleid Truijens, De Lage Landen

‘Erasmus dwarsdenker is een boek dat op alle fronten uitblinkt, dat tot aan het eind toe meeslepend is en dat je omver blaast.’ Mineke Bosch, Juryrapport Libris Geschiedenis Prijs

‘De tijd was rijp voor een nieuwe en frisse biografie van Erasmus. Daarvoor heb je een pen nodig die even virtuoos is als die van Erasmus. En geduldig, hard werk. Historica Sandra Langereis dook zeven jaar lang onder in Erasmus’ oeuvre (zijn Opera omnia tellen om en nabij 10.000 pagina’s) maar las ook met een kritisch oog de onoverzienbare reeks studies die zijn gewijd aan Erasmus. Het resultaat is Erasmus waardig: een nauwgezet en meeslepend biografisch relaas dat ons een nieuwe Erasmus brengt. Zijn leven wordt door Langereis met krachtige penseelstreken en subtiele schaduwlijnen voor ogen gebracht, waarbij deze zorgvuldig gedocumenteerde biografie Erasmus’ tijd bijzonder treffend weet te evoceren.’ Jan Papy, De Reactor. Platform voor Literatuurkritiek, 2021

‘Het beeld dat oprijst uit het bijzonder vlot geschreven De woordenaar schetst is veelzijdig en genuanceerd en verre van een hagiografie. Sandra Langereis schreef twee boeken in één: het verhaal van een man en het verhaal van een tijd. Wie zoiets weet te behappen, moet van vele markten thuis zijn. En dat is Langereis.’ Patrick De Rynck, De Morgen